Yurtiçi Nakliyecilerin Nakliye Esnasında Vergi Usul Kanunu Gereği Bulundurması Zorunlu Belgeler

Bilindiği üzere, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 230. maddesinin 5 numaralı bendi uyarınca satılan malların alıcıya teslim edilmek üzere satıcı tarafından taşınması veya taşıttırılması halinde satıcının, teslim edilen malın alıcı tarafından taşınması veya taşıttırılması halinde alıcının, taşınan veya taşıttırılan mallar için sevk irsaliyesi düzenlemesi ve taşıtta bulundurulması için nakliyeciye teslim edilmesi gerekir. Öte yandan, 173 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin C/7 numaralı maddesinde, nakliyat anbarları tarafından yapılacak taşıma işlemlerinde düzenlenecek belgeler konusunda açıklamalar yapılmıştır. Bir taşıtla sadece bir kişiye ait malın ambara girişi yapılmadan taşınması halinde, anbar tesellüm fişi düzenlenmesine gerek bulunmayıp, Vergi Usul Kanunu'nun 240. maddesi uyarınca sadece taşıma irsaliyesi ve malı taşınan veya malı taşıttıran tarafından da sevk irsaliyesi düzenlenmesi gerektiği belirtilmektedir. Alıcı veya satıcı adına taşınan mallarda düzenlenen sevk irsaliyesinin nakliye esnasında taşıma irsaliyesi ile birlikte araçta bulunması gerekir. Alıcı veya satıcı tarafından sevk irsaliyesinin düzenlenmemiş olması halinde özel usulsüzlük cezası taşıttırana kesilir. Ancak sevk irsaliyesi düzenlendiği halde araçta bulundurulmaması durumunda özel usulsüzlük cezası nakliyeciye kesilir.

Taşıma İrsaliyesi

Belli Bir ücret karşılığında mal, eşya taşıyan bütün gerçek ve tüzel kişiler naklettikleri mal, eşya için, ambara giriş tarihi, malın cinsi, miktarı, kimin tarafından teslim edildiği, nereye ve kime gönderildiği, alıcının adı ve soyadı, ünvanı, adresi, vergi dairesi, vergi numarası, taşıma bedeli, sürücünün adı ve soyadı, ünvanı, aracın plaka numarası gibi bilgileri ihtiva eden, üzerinde irsaliyeyi düzenleyenin adı soyadı, ünvanı, iş adresi, vergi dairesi ve hesap numarası olan seri ve sıra numaralı irsaliye kullanmak zorundadırlar. En az üç nüsha olarak tanzim edilen irsaliyenin bir nüshası taşıttırana, bir nüshası aracın şoför veya kaptanına verilir, bir nüshası da taşımayı yapan mükellefte kalır.

Yurtiçi Nakliyelerde Organizatör Nakliye Firmasının Taşıma İrsaliyesi Düzenleme Zorunluluğu

Belirli bir ücret karşılığı mal, eşya taşıyan gerçek ve tüzel kişiler içinde, fiilen taşıma yapmadıkları halde, R2 Taşıma Yetki Belgesi sahibi organizatör taşıma firmaları da bulunmaktadır. Taşımacılık organizasyonu çerçevesinde, taşıttıran tarafın, malının sevkiyatında bu organizatör firmalar sorumluluk taşırlar. Taşıma organizatörü firma taşıttıran firmaya sürekli bir taşıma hizmet sözleşmesi kapsamında hizmet veriyor ise sözleşme kapsamı her sevkiyat için nakliyeyi fiilen yapanın yanında taşıma irsaliyesi düzenlemek zorundadır, ancak taşıma hizmet sözleşmesinin varlığı ve bir sureti de nakliye aracında bulundurulması koşulu ile sadece fiili taşımayı yapan nakliyecinin taşıma iraliyesi düzenlemesi yeterli olup organizatör firmanın ayrıca taşıma irsaliyesi düzenlemesine kanaatimizce gerek yoktur.